Lannabuddhist.Info

จะมีรั้วรอบขอบชิด บางครอบครัวที่เป็นพี่น้องกันอาศัยอยู่หลายคน ที่แต่งงานแล้วยังไม่แยกเรือนจะปลูกบ้านอาศัยอยู่กันหลายหลังในบริเวณพื้นที่เดียวกัน บ้านเรือนส่วนใหญ่จะก่อสร้างด้วยไม้ มุงด้วยสังกะสีและกระเบื้อง แต่ก็มีเป็นส่วนน้อยที่ก่อสร้างแบบครึ่งปูนครึ่งไม้หรือเป็นตึกที่ทำจากปูนซีเมนต์ทั้งหลัง
๒.๒.๕ สภาพทางเศรษฐกิจ
ชาวบ้านแม่ตํ๋า ประกอบอาชีพหลัก คือ เกษตรกรรม เช่นการปลูกข้าวทั้งที่เป็นข้าวจ้าวและข้าวเหนียว แต่นิยมปลูกข้าวเหนียวสำหรับไว้รับประทานเอง ส่วนข้าวจ้าวมีปลูกบ้างเล็กน้อยและผลผลิตที่ได้ส่วนใหญ่จะนำไปขายให้กับพ่อค้าที่มีโรงสีที่ตั้งอยู่ใกล้หมู่บ้าน การทำนาจะทำได้ ปีละ ๑ ครั้ง ในช่วงฤดูฝน บ้านแม่ตํ๋าเป็นชุมชนขนาดใหญ่ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบเชิงเขาแหล่งนํ้าต้องอาศัยจากนํ้าฝนตามธรรมชาติ สินค้าด้านเกษตรอีกอย่างหนึ่งที่ชาวบ้านนิยมปลูกคือ ลำไย ซึ่งจะปลูกบนพื้นที่ดอนที่ Read the rest of this entry »

ต้องออกแรงกายในการเดินทาง ไปทุ่งนาก็มีรถไปส่งถึงนา ไปไร่ก็มีรถไปส่งถึงไร่ และมีร้านค้าที่เปิดดำเนินการขายรถจักยานยนต์ในหมู่บ้านด้วย จึงง่ายต่อการซื้อขายเป็นอย่างมาก ฐานะทางเศรษฐกิจของคนในหมู่บ้านดีขึ้น ทำให้พฤติกรรมในการดำเนินวิถีชีวิตชาวบ้านเปลี่ยนไปด้วย แต่ถึงบ้านแม่ตํ๋าจะมีความเจริญทางด้านวัตถุที่นับวันจะทำให้เกิดการบริโภคนิยมมากขึ้น แต่ก็มีสิ่งหนึ่งที่ชาวบ้านยังคงยึดเป็นหลักในการดำรงชีวิต คือ อาชีพการทำนาและการปลูกลำไย
๒.๒.๖ ลักษณะทางสังคมและความเชื่อ
ลักษณะทางสังคมและความเชื่อของชาวบ้านแม่ตํ๋า ส่วนใหญ่มีลักษณะการอยู่รวมกันเป็นครอบครัวเดี่ยว บุตรหลานที่แต่งงานไปแล้วจะแยกบ้าน โดยการสร้างบ้านใหม่ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกันกับบ้านพ่อแม่ของฝ่ายหญิง ความสัมพันธ์ในชุมชนมีความใกล้ชิดแน่นแฟ้นเป็นแบบ เครือญาติ ซึ่งจะเห็นได้จากบริบทชุมชนที่มีนามสกุลซํ้าๆ กัน การนับถือผู้อาวุโสกว่าได้แก่ผู้สูงอายุหรือผู้ประกอบพิธีกรรมใน Read the rest of this entry »

แยกตัวออกไปปลูกสร้างบ้านเรือนของตนเอง อยู่ภายในละแวกเดียวกันแต่แยกต่างหากจากบ้านของพ่อแม่ ลูกคนสุดท้องเป็นผู้สืบมรดกบ้านหลังนี้ และมีหน้าที่ดูแลพ่อแม่ยามแก่เฒ่า
ครัวเรือนเป็นหน่วยสังคมขั้นพื้นฐานของชาวบ้านแม่ตํ๋า ความสัมพันธ์ของสังคมทั้งหมดภายในหมู่บ้านวางอยู่บนพื้นฐานของครัวเรือน มิใช่ปัจเจกบุคคล ตัวอย่างเช่น ผู้ที่เป็นสมาชิกของกลุ่มแลกเปลี่ยนแรงงาน คือ ครัวเรือนและครัวเรือนจะส่งตัวแทนไปเป็นแรงงาน เพื่อทำงานเอาวันแลกเปลี่ยนกับญาติมิตรเพื่อนบ้านเมื่อได้รับการขอร้อง ในระบบครอบครัวของชาวบ้านแม่ตํ๋า ฝ่ายชายจะมีบทบาทรับผิดชอบเป็นหลัก ดังนั้น งานนอกบ้านทุกอย่างจึงมักไปตกที่สามี เช่น ทำนา ทำสวน ทำไร่ และการช่วยแรงงานต่างๆ ส่วนฝ่ายหญิงส่วนใหญ่จะมีหน้าที่รับผิดชอบงานบ้านงานเรือนเป็นหลัก เช่น การหุงหาอาหาร การเอาใจใส่ดูแลบุตร ส่วนปู่ย่าตายาย ถือว่าเป็นผู้อาวุโสสูงสุดภายในครอบครัว จะได้รับการดูแลเอาใจใส่และความเคารพนบนอบจากลูกหลาน และลูกหลานมักปรึกษาหารือปู่ย่าตายายก่อน Read the rest of this entry »

ชาวบ้านแม่ตํ๋าจะนับถือญาติทั้งสองฝ่าย (cognates system) ซึ่งหมายความว่า บุคคลแต่ละคนมีความใกล้ชิดสนิทสนมและเกี่ยวดองกับญาติทั้งฝ่ายพ่อและฝ่ายแม่ จะเห็นได้จากเมื่อมีงานในหมู่บ้านไม่ว่าจะเป็นงานบุญ เช่น งานขึ้นบ้านใหม่ งานแต่งงาน งานประเพณีต่างๆ และงานศพ จะมีการช่วยเหลือกันด้วยความเต็มใจ ถือว่าเป็นธรรมเนียมที่เป็นข้อปฏิบัติสืบต่อกันมา
ความเชื่อและศาสนา
ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ส่วนศาสนาคริสต์มีบ้างเล็กน้อยซึ่งเป็นกลุ่มชาวบ้านปางควายกลุ่มชาติพันธุ์มูเซอ (ลาหู่) และเป็นหมู่บ้านบริวาร มีวัดประจำหมู่บ้าน คือ “วัดแม่ตํ๋าสลีดอนเต้า” ที่เป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมประเพณีต่างๆ นอกจากนั้นวัดแม่ตํ๋าสลีดอนเต้า ยังเป็นโบราณสถานที่ส่งเสริมให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ด้วย นอกจากความเชื่อทางศาสนาแล้ว คนในหมู่บ้านยังมีความเชื่อเรื่อง “ขึด” ว่าเป็นสิ่งที่เป็นข้อห้าม เป็นสิ่ง Read the rest of this entry »

เดือน ๗ เหนือ (เดือนเมษายน) ประเพณีปีใหม่เมือง (วันสงกรานต์) รดนํ้าดำหัว ในระหว่างประเพณีปีใหม่เมืองเหนือทางเหนือถืออยู่ ๔ วัน คือ วันที่ ๑๓ เมษายน เป็นวันสังขารล่องถือว่าเป็นวันที่สิ่งไม่ดีในปีเก่าก็จะล่วงก้าวไปกับวันนี้ วันที่ ๑๔ เมษายน เป็นวันเนาว์ หรือ “วันเน่า” วันนี้ทั้งวันชาวล้านนาถือคติว่าจะไม่ด่าหรือพูดคำหยาบ ในช่วงเวลาบ่ายชาวบ้านจะพากันไปขนทรายเข้าวัด ส่วนวันที่ ๑๕ เมษายน เป็นวันพญาวัน วันนี้ชาวบ้านจะทำบุญอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว เวลาสายๆ ชาวบ้านจะนำตุง ๑๒ ราศี ไปปักที่เจดีย์ทรายที่ชาวบ้านได้ก่อไว้ ในช่วงเวลาบ่ายจะมีการสรงนํ้าพระโดยเอานํ้าส้มป่อย (ส้มป่อยเดือน ๕ ที่เก็บไว้) หลังจากนั้นจะไปรดนํ้าดำหัวผู้อาวุโส ผู้เฒ่าผู้แก่ที่ตนเองเคารพนับถือขอพรให้ตนเองและครอบครัวมีความสุขความเจริญ วันที่ ๑๖ เมษายน ชาวล้านนาถือว่าเป็นวันปากปี เป็นวันเริ่มต้นของปีนั้น
เดือน ๘ เหนือ (เดือนพฤษภาคม) ประเพณีสรงนํ้าพระธาตุหัววัดต่างๆ ชาวบ้านจะมาร่วมกันทำบุญ Read the rest of this entry »